Özel Öğrenme Güçlükleri

Özel Öğrenme Güçlüğü, gelişimsel nörolojik bir problemdir. Basitçe tanımlamak gerekirse, beynin işleyiş sisteminde farklılık olmasıdır. Öğrenme güçlüğüne sahip bireyler normal ya da normalin üzerinde zihinsel kapasiteye sahip olmalarına rağmen, bazı öğrenme alanlarında yaşadıkları zorluklar nedeniyle bu tanıyı almaktadır. Öğrenme sürecinde dış dünyadan alınan bilgilerin algılanması, işlenmesi, anlamlandırılması, organize edilmesi ve gerektiğinde geri çağrılması gibi aşamalar bir bütün halinde işler. Bu basamaklardan birinde yaşanan problem, öğrenme güçlüğünün ortaya çıkmasına neden olur.

Öğrenme Güçlükleri Türleri

Okuma Güçlüğü – Disleksi

Disleksi, temelinde dil gelişimi sorunları bulunan, okul döneminde çocuğun ses-sembol ilişkisini kurup yazılı sözcükleri okumakta zorlanması durumudur.

Yazma Güçlüğü – Disgrafi

Disgrafi, görsel algı ve el-göz koordinasyonundaki güçlükler nedeniyle harfleri oluşturup yazmakta yaşanan problemlerle ortaya çıkar.

Matematik Güçlüğü – Diskalkuli

Diskalkuli, temel veya karmaşık matematik kavramlarını öğrenmede ve aritmetik problemlerin çözümünde yaşanan zorlukları ifade eder.

Görsel-İşitsel Algı Güçlükleri

Birey normal işitme ve görme fonksiyonlarına sahip olsa da görsel bilgiyi yorumlama ve işitsel alanda karmaşık dil sistemini anlama sürecinde güçlük yaşar.

Sözel Olmayan Öğrenme Güçlüğü (NLD)

NLD, beynin sağ hemisfer fonksiyonlarıyla ilgili problemlere bağlı olarak görsel-mekânsal organizasyon ve sosyal iletişimde yaşanan güçlüklerdir.

Görülme Sıklığı

Araştırmalara göre öğrenme güçlüğü toplumda yaklaşık %6 oranında görülür. Amerika ve Avrupa’da ise bu oran %15 civarındadır. Bu farklılık, öğrenme güçlüğünün yeterince tanınmadığını göstermektedir. Öğretmenlerin bu konuda bilinçli olması büyük önem taşır.

Okul Öncesi Dönemde Öğrenme Güçlükleri

Öğrenme güçlüğü erken dönemlerde sinyallerini verebilir. Anne babaların bu belirtileri tanıması, çocuğun eğitim hayatı boyunca yaşayacağı zorlukların azaltılması açısından önemlidir.

Erken Dönem Belirtileri

• Yürüme gecikmesi ve farklı emekleme biçimleri

• Kalın ve ince kasları koordine edememe

• İnce motor becerilerde gecikme

• El tercihinin belirlenmesinde gecikme

• Konuşma gecikmesi ve artikülasyon problemleri

• Renk, şekil, sayı gibi kavramları öğrenmede güçlük

• Kuralları ve rutinleri takip etmede zorluk

• Arkadaşlık kurma ve sürdürmede sorunlar

• Dikkat dağınıklığı ve hiperaktivite eğilimleri

Okul Döneminde Karşılaşılan Güçlükler

• Ses-sembol ilişkisini kurmada güçlük

• Yavaş okuma ve okuduğunu anlamada zorluk

• Tersten okuma (ör. “çok” yerine “koç”)

• Hece, sözcük, paragraf kavramlarını anlamada sorunlar

• Yazının okunaksız olması

• İmla kurallarında başarısızlık

• Yeni kavramları öğrenmede zorlanma

• Zaman kavramını kavrayamama

• Dikkat ve konsantrasyon eksikliği

Tedavi Süreci

Öğrenme güçlüğünde erken fark edilme, tedavi sürecinde belirleyici rol oynar. Çocuğun kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi, güçlü yönlerinin ortaya çıkarılması ve desteklenmesi gerekir. Bu süreçte hem aile hem de öğretmenler çocuğun güçlü yanlarını sürekli vurgulamalı ve ona destek olmalıdır.